رهبری  در هزاره سوم

طرح درس روزانه

طرح درس روزانه برنامه ای است مدون و سنجیده که معلم قبل از تدریس برای یک جلسه درس تهیه   می کند.

اجزاء طرح درس روزانه

1/1-تحلیل محتوای درس جدید براساس حیطه شناختی

2/1- تحلیل محتوای درس جدید براساس حیطه روانی – حرکتی

3/1-تحلیل درس جدید براساس حیطه عاطفی

4/1-نوشتن هدف برای طرح درس

2-تعیین رفتار ورودی – همانطور که در مبحث هدفها گفتیم ، رفتار ورودی آموخته ها و توانائیهایی است که شاگردان قبل از شروع درس جدید باید آنها را کسب کرده باشند تا بتوانند درس جدید را فراگیرند .اگر معلم از میزان معلومات و مهارتهای قبلی دانش آموزان خود آگاه نباشد ممکن است عده ای از آنان درس جدید را درک نکنند .

3-تهیه آزمون رفتار ورودی –آزمون رفتار ورودی وسیله ای است که میزان آگاهی دانش آموز را در رابطه با آنچه باید بیاموزد می سنجد .

4-تعیین مراحل و روشهای تدریس

1/4-کارهای مقدماتی قبل از شروع تدریس

2/4-آماده سازی

3/4-ارائه درس جدید

4/4- فعالیتهای تکمیلی

5-انتخاب مواد و وسایل آموزشی یا رسانه ها

6- تعیین فعالیتهای یادگیری

7-ارزشیابی (از نتیجه تدریس )

ب- مهارتهای ضمن تدریس

1-مهارت اجرای آزمون رفتار ورودی

رفتار ورودی در طرح درس مهارتها و تواناییهایی هستند که شاگردان باید قبل از شروع درس جدید دارا باشند تا بتوانند با موفقیت به هدفهای جزیی دست یابند .

1-   مهارت برقراری ارتباط

2- عمده ترین مسئله و مهمترین مهارت ضمن تدریس ، برقراری ارتباط صحیح بین معلم و شاگردان است .

1/2-الگوی برقراری ارتباط در جریان تدریس- در الگوی کلی برقراری ارتباط ، مطابق نمودار زیر

سه عامل وجود دارد : پیام دهنده (معلم )، پیام (مطلب درسی)و پیام گیرنده (دانش آموز ) 

الگوی برقراری ارتباط در جریان تدریس

3-مهارت تمرکز بخشی

بنابرآنچه گذشت ، عواملی وجود دارند که در امر تدریس معلم اخلال ایجاد می کنند . از این رو ، یکی از وظایف مهم او این است که عوامل مخل را با مهارتهای ویژه ای برطرف سازد .

4-مهارت آماده سازی

« آماده سازی فعالیتی است که معلم از طریق آن سعی می کند ارتباطی معنی دار بین تجربیات قبلی و انتظارات و نیازهای شاگردان با هدفهای آموزشی کلاس برقرار کند.» معلم پیش از آنکه مطلب اصلی را به دانش آموزان ارائه کند باید ذهن و حواس آنها را برای آموختن درس جدید آماده سازد .

5-مهارت ارائه درس جدید

مهارت ارائه درس نیز شامل دو قسمت است : مهارت درانتخاب و تنظیم مطلب و مهارت در روش ارائه آن

1/5-مهارت در انتخاب و تنظیم مطلب درس جدید

2/5- مهارت در انتخاب روش ارائه درس جدید

6-مهارت جمع بندی

7-مهارت برقراری انضباط در کلاس

در زمان حاضر که تعلیم و تربیت کودکان در مدارس و کلاسهای پرجمعیت صورت می گیرد ، یکی از متداولترین مسائلی که معلمان با آن روبرو هستند ، مسئله کلاسداری یا برقراری انضباط در کلاس و اصلاح مشکلات رفتاری دانش آموزان است .

عواملی که نظم کلاس را بر هم می زند :

§              عوامل ناشی از رفتار معلم

§              عوامل ناشی از رفتار دانش آموزان

الف –رفتارهای حرکتی

ب- رفتارهایی که موجب تولید صدا می شوند

ج- رفتارهای تهاجمی

د-رفتارهای مربوط به تغییر جهت

ه- رفتارهای کلامی نابجا

و- بی اعتنایی

ز- وضعیتهای نادرست بدنی

ح-رفتارهای ناشی از ناراحتیهای جسمی و عصبی

ط- رفتار قدرت طلبانه

ج- مهارتهای پس از تدریس

مهارتهای پس از تدریس شامل کوششهایی است که معلم پس از ارائه درس به عمل می آورد . در پایان هر جلسه درس دو نوع فعالیت عمده برای معلم باقی می ماند : یکی انجام فعالیتهای تکمیلی و دیگری انجام ارزشیابی در صورت لزوم .

1-فعالیتهای تکمیلی

1/1-مهارت در انتخاب مطلب برای انجام فعالیتهای تکمیلی

2/1-مهارت در انتخاب روش برای انجام فعالیتهای تکمیلی

§       خلاصه نویسی روی تخته سیاه

§       یادداشت نکات درس توسط دانش آموزان

§       نمایش عکس ، پوستر ، نمودار و غیره

§       تمرین

§       ایفای نقش

§       مسئله دادن

§       تکلیف شب

§       واحد کار

2-ارزشیابی

یکی از فنون بسیار مفید و مؤثر در مرحله پایان ارائه درس ، انجام ارزشیابی است.چنانچه معلم بتواند در صورت مقتضی در پایان درس از میزان یادگیری دانش آموزان ارزشیابی کند.کیفیت تدریس و یادگیری افزایش می یابد .