ضرورت توجه ويژه به پيش دبستاني
چندسالي است كه دوران طلايي كودكان (پيش دبستاني)بیشتر موردتوجه خاص بوده اگر چه هنوز اين مهم تا جايگاه واقعي خود راهي طولاني در پيش دارد؛اما
- ايمان راسخ تر مسئولين امر نسبت به گذشته
- نتيجه ي تحقيقات گسترده ي روان شناسان رشد ويادگيري
- توجه به آموزش وپرورش تطبيقي كشورهاي مختلف جهان
- رشد تكنولوژي وتبعات خاص آن و
گذر از موج سوم[1] جامعه ي اطلاعاتي به موج چهارم«جامعه ي مجازي[2]»
همه وهمه نويدي است بسيار مسرت بخش نه كاملا"اختياري از بذل توجه بيشتر اولياي امور به تمامي ابعاد آموزش وپرورش خصوصا" پيش دبستانيبلكه موجي است كاملا" اجباري وچنانچه جامعه اي در مقابل اين خيزش عظيم وبنيادين قد علم نمايد در دهكده ي جهاني امروز كه انتقال اطلاعات وداده ها به مدد كامپيوتر، اينترنت، تراشه هاي الكترونيكي و... در دهم ثانيه وبعضا" صدم وهزارم ثانيه شكل مي گيرد ؛در كوتاه زمان نتايج مخرب آن لمس وچنانچه حتي براي مدت كوتاهي از اين مهم دور شويم خسارات بسيار گران وجبران ناشدني رامتحمل خواهيم شد .به همين دليل لازم است قدر زمان را دانسته و فرصت ها را از دست ندهيم وبيشتر از هر زماني به بعد آموزش خصوصا"پيش دبستاني كه انديشه ونياز امروز وفردا است توجه خاصي بنماييم تا مبادا خداي نا خواسته در زير چرخ عقب ماندگي گرفتار شوييم كه درآن صورت بلند شدن ودر گردونه قرار گرفتن چرخه توسعه وپيشرفت كاري بسيار شاق وسخت خواهد بود وبه قول قدما جايز نيست گره اي كه با دست باز مي شود با زور دندان باز شود.
ضرورت توجه ويژه به پيش دبستاني
امروزه ضرورت توجه به هر امري را از روي نتايج تحقيقات علمي در آن باب مي سنجند؛ چنانچه در ذيل خواهد آمد نتايج تحقيقات علمي يكي از روان شناسان معروف ومشهور در اين مقطع سني جهت روشن شدن بيشتر موضوع مورد توجه قرار خواهد گرفت .
بنيامين بلوم استادتعليم و تربيت دانشگاه شيكاگو كه كتاب حيطه ي شناختي او وهمكارانش در ايران ترجمه شده است وكتابي فوق العاده با ارزش وبا تجربه وتحليل هزاران گزارش تحقيقاتي درباره ي استعداد وسنين مختلف به اين نتيجه رسيده است كه گسترش هر استعداد تابع عوامل خاصی است. استعدادهاي هوشي كودك تا سن چهار سالگي نصف استعداد هوشي يك نفر سالمند است.
استعدادهاي هوش در چهار سال اول كودكي معادل 13 سال دوره ي بعد گسترش مي يابد. وقتي كه كودك معمولا"در سن 6 سالگي وارد مدرسه مي شود. مالك دو سوم هوشی است كه در 17 سالگي خواهد داشت؛ اگرچه ممكن است كه در فاصله 4 تا 6 سالگي هم در اصلاح هوش كودك كوشيد،ولي اين كار با دشواري انجام خواهد شد.
رشد هوشي كودك بين تولد تا 4سالگي است يعني 50% از رشد هوش در اين سن وحدود 30% بين چهار تا هشت سالگي و20% ماباقي از هشت سالگي به بعد شكل مي گيرد. (بلوم 1964 دكتر مفيدي 1368)[3]
براساس تجربيات وبررسيهاي روان شناختي وتربيتي، سالهاي اوليه زندگي كودكان نقش اساسي در رشد وپرورش آنان ايفا مي نمايد. چرا كه 80%شخصيت كودك ظرف 6سال اوليه حيات او شكل مي گيرد . براين اساس آموزش و پرورش پيش دبستاني از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و تلاش عمده دولتها براين بوده است كه همه روزه تعداد بيشتري از كودكان تحت پوشش آموزشهاي اين دوره قرار گرفته وبا توجه به ويژگيها ونيازهاي فردي از آموزشهاي مناسب وسازنده برخوردار گردند.
اولين ارتباطات انساني اجتماعي كودكان در دوران پيش دبستاني شكل گرفته وشكوفائي ورشد اين ارتباط منوط به آموزش عشق ورزيدن و... نشان دادن راه صحيح برقراري ارتباط توسط والدين ومربيان آنان مي باشد. در واقع پايه هاي اوليه اعتمادبه نفس ، مسئوليت پذيري واستقلال و خلاقيت كودكان در دوران پيش از دبستان استوار مي گردد. توجه دقيق ومناسب به رشد وشكوفائي استعدادهاي كودكان كمك مي نمايد.
سرمايه گذاري در امور كودكان پيش دبستانی آثار پيش گيرانه به آسيب هاي دوران نوجواني وجواني وبزرگسالي دارد. بسياري از انحرافات اخلاقي ريشه در كمبودهاي روحي و رواني دوران كودكي دارند. ارتباط اوليه كودك با الگوهاي شخصيتي، آينده او را رقم ميزنند. برخلاف نگرش عمومي مبني برعدم سود آوري، سرمايه گذاري در مراكز پيش دبستاني به معناي تربيت خلاق ، هدفمند وآگاه آينده هر ملت و عامل بازدارنده بسياري از آسيب هاي اجتماعي مي باشد . در مقطع آموزشي پيش دبستاني، والدين ومربيان كودك به شناسايي توانايي هاي بالقوه كودكان و رشد و توسعه چنين توانايي هايی مبادرت نموده، شعور و رفتارهاي رواني كودك شكل گرفته و هدايت صحيح تجربيات كودك به خصوصيات رواني مي انجامد كه شخصيت او را پرورش مي دهند .
در جريان حضور در مراكز پيش دبستاني است كه كودك شناخت نزديك و واقعي از خود به دست آورده وخواسته هاي او به عنوان تبلوري از رشد عاطفي و عقلي و اجتماعي شكل مي گيرد.
علاوه بر تمامي مواردي كه دال بر ضرورت پيش دبستاني از نگاه روان شناسان چه از نظر اجتماعي، عاطفي شناختي رشد و.... بود، مورد ديگري كه ضرورت امر را بيشتر نمایان مي كند مشكلات دو زبانه بودن كودكان كشور حين ورود به مقطع آموزشي ابتدايي است، نرخ بالاي تجديدي و مردودي در مقطع ابتدايي خصوصا" بيشترين آمار مردودي در پايه ي اول آن هم در مناطق دو زبانه كشور دليل محکمی بر عدم تسلط كافي در برقراري ارتباطات به زبان رسمي كشور (فارسي) است. كه اين جاي بسي تامل دارد كه در كشوري به اين وسعت و با اين همه ظرفيت فرهنگي و با اين تاريخ كهن چگونه با اين جريان آموزشي تا حال اگر نگوييم بي مهري شده بايستي گفت: بي توجهي بسيار شده است. وضعيت شركت كنندگان در كلاس هاي پيش دبستاني :
براساس آمار 75% از كودكان در كلاس هاي پيش دبستاني شركت نمي كنند وآنهم به دلايل عمده كه بيشترين آن كم توجهي وزارت آموزش وپرورش به رسمي نبودن پيش دبستاني است تا جایي كه هنوز هم عملی کردن پيش دبستاني در بند (ب) نظام اداری آموزش وپرورش قرار گرفته است. بر این اساس چنانچه نيروي مازاد در ابتدايي وجود داشته باشد، كلاس هاي پيش دبستاني داير، در غير اين صورت به سرعت درهاي آن را قفل خواهند نمود كه جاي نگراني وتاسف بسيار است.
نتیجه گیری: با توجه به آنچه گذشت ضرورت امر بسیار واضح و روشن استو چنانچه در این زمینه بی مهری بیشتری به عمل آید، مطمئناً زیان آن رانسل آینده خواهند پرداخت. چنانچه تحقیقات نشان می دهد دانش آموزانی که دوره ی یکساله ی آمادگی را گذرانده اند، درهیچ موردی قابل قیاس با آنهایی که این دوره را نگذرانده اند نیست. امید است مسئولین امر حساسیت موضوع را درک کرده و این دوران طلایی را که در چند سال اخیر تا حدودی به آن نظر شده است بیشتر مورد توجه قرار دهند و این دوره را جزء دوران رسمی تعلیم و تربیت و بند «الف» سازماندهی نیروی انسانی قرار دهند تا از وجود تصمیمی بدین شکل شاهد فرزندانی آماده برای پایه اول که به حق زیر بنایی ترین دوران آموزش است باشیم.
منابع ومآخذ:
1-سايت اينترنتي:www.irib.com
2- مجيب ، فرشته، وهمكاران. فعاليتهاي آموزشي پيش دبستاني( شركت چاپ ونشر كتابهاي درسي1383)
3- دكتر سيف ،سوسن . سي فيلت، كارل ، باريور نيتا.آموزش وپرورش پيش دبستاني .(دانشگاه الزهرا1372 )
4- موسايي،محمد اسماعيل.دوره اساس اصول آموزش وپرورش