اصول مدیریت 205
مدل موقعيتي « هرسي – بلانچارد»
مدل رهبري موقعيتي « هرسي – بلانچارد» ، براساس ميزان هدايت (وظيفه مداري) و حمايت اجتماعي احساسي(رابطه مداري) كه يك رهبر با توجه به موقعيت و سطح بلوغ پيروان خود مي بايستي فراهم آورد.
وظيفه مداري ميزان گستردگي در گيري يك رهبر براي پي بردن به وظايف و مسئوليتهاي يك شخص يا گروه مي باشد. اين رفتار شامل گفتن به مردم در خصوص اينكه چه كاري بايد انجام دهند، چگونه انجام دهند، چه وقت انجام دهند و كجا بايد انجام دهند، مي باشد.
در وظيفه مداري، رهبر در يك ارتباط يك طرفه درگير مي شود. رابطه مداري، از طرف ديگر، ميزان گستردگي درگيري يك رهبر در ارتباط دو يا چندطرفه مي باشد. اين رفتار شامل گوش فرادادن، تسهيل كردن و حمايت كاركنان مي شود. و بلوغ تمايل و توانايي يك شخص براي قبول مسئوليت براي هدايت و راهنمايي رفتار خودش مي باشد. تنوع گوناگوني در درجه بلوغ بين كاركنان وجود دارد كه آنهم بستگي به وظايف خاص، عملكردها، يا اهدافي كه قصد انجام آن را دارند، دارد.
تئوري مسير- هدف « هيوز»
تئوري مسير- هدف كه توسط « رابرت هيوز» تدوين گرديده، براساس تئوري انتظاري انگيزش بنا گرديده است. شغل مدير، مربي گري يا هدايت كارگران براي انتخاب بهترين مسيربراي رسيدن به اهداف مي باشد. براساس تئوري هدف گذاري، رهبران خود را درگير سبك هاي متعدد رفتارهاي رهبري كه بستگي به طبيعت و تقاضاهاي يك موقعيت خاص دارد، مي نمايند.
رفتار يك رهبر از جانب زيردستان مورد پذيرش قرار مي گيرد زماني كه به عنوان يك منبع مورد رضايت ديده شود. او برانگيخته كننده است زماني كه لزوم رضايت منوط به عملكرد باشد و اين رهبر تسهيل كننده است، مربي گري مي كند وبه عملكردهاي مؤثر پاداش مي دهد. تئوري مسير – هدف چند سبك رهبري را مشخص مي كند.
ý تفوق – مدار. رهبر اهداف چالش گرايانه براي پيروان خود مطرح مي كند، از آنها انتظار دارد، در سطح بالايي انجام وظيفه نمايند و در توانائيهاي خود اين اطمينان را برسانند كه انتظارات برآورده مي شود. اين سبك زماني مناسب است كه پيروان فاقد چالش هاي شغلي باشند.
ý هدايتي رهبر به پيروان خود اين اجازه را مي دهد تا بدانند چه انتظاراتي از آنها مي رود و به آنها مي گويد كه چگونه وظايفشان را انجام دهند. اين سبك زماني مناسب است كه پيروان شغل هايي مبهم و چند پهلو در دست داشته باشند.
ý مشاركتي رهبر با پيروان خود مشاوره مي كند و قبل از تصميم گيري از آنها پيشنهاد مي طلبد. اين سبك زماني مناسب است كه پيروان رويه هاي نامناسب به كار مي برند و تصميم هاي ضعيف اتخاذ مي كنند.
ý حمايتي: رهبر دوست داشتني و قابل دسترس است. او نگراني خود را در رابطه با خيرو بهبودي روانشناسانه پيروان خود ابراز مي دارد. اين سبك زماني مناسب است كه پيروان فاقد اطمينان هستند.
ý محيط خصوصياتي خارج از كنترل پيروان است از جمله، ساختار شغل و سيستم اختيار و قدرت و كارگروهي. عوامل محيطي نوع رفتار رهبري را كه مورد نياز است تعيين مي كند اگر كه بخواهيم نتايج كار پيروان در حد (اعلا) باشد.
ý پيرو خصوصيات پيرو كانون كنترل، تجربه وتوانايي درك شده مي باشد. خصوصيات شخصي زيردستان تعيين مي كند كه چگونه محيط و رفتار رهبري تفسير مي شوند.