روشهاي كمك غير مستقيم به معلمان

دسته ديگري از روشهاي نظارت و راهنمايي آموزشي، روشهاي رايج و توسعه يافته كمكهاي غيرمستقيم از قبيل آموزش ضمن خدمت معلمان در مدارس، مراكز تربيت معلم و دانشگاههاست. تغييرات و تحولات سريع و گسترده در جامعه و مدرسه براي مديران مدارس و راهنمايان آموزشي بسيار اهميت دارد. معلمان مدارس ناگريزند  خود را با اين تغييرات هماهنگ و همسونمايند. آموزش ضمن خدمت روش سودمندي براي تطبيق معلمان با وضعيتهاي جديد و ايجاد آمادگي در آنان براي مواجهه با شرايط جديد است.

 

مجموعه اي از اصول اساسي آموزش ضمن خدمت معلمان را بدين شرح بيان مي كنند:

1-    برنامه آموزشي ضمن خدمت براساس نيازهاي شناخته شده مدرسه و جامعه طراحي و اجرا مي شود.

2-   تمام كاركنان مدرسه به آموزش ضمن خدمت نياز دارند.

3-  آموزش ضمن خدمت روش موثرتري براي ارتقاي رشد حرفه اي معلمان است.

4-   اصلاح و بهبود كيفيت آموزش از هدفهاي كوتاه و بلندمدت آموزش ضمن خدمت است.

5-   آموزش ضمن خدمت به فرايند مستمر تجديدنظر در برنامه هاي آموزشي منجر مي شود.

6-  آموزش ضمن خدمت مركز توجه روزافزون دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالي، رؤساي آموزش و پرورش، مديران مدارس. معلمان و راهنمايان آموزشي است.

7-  راهنمايان آموزشي بايد جوي به وجود آورند كه در آن معلمان آموزش ضمن خدمت را روشي براي رشد و پرورش حرفه اي خود بدانند.

8-  برنامه آموزش ضمن خدمت بايد معلمان را همگام با پيشرفتهاي تعليم و تربيت به پيش برد.

9-  برنامه آموزش ضمن خدمت بايد با همكاري و تشريك مساعي راهنمايان آموزشي و معلمان طراحي و اجرا شود تا به بهترين وجه اثربخش باشد.

10- برنامه آموزش ضمن خدمت به خودشناسي معلمان و تلاشي براي خوديابي و كمال يابي منجر  مي شود.

 

هارولد اسپيرز(1975) هنگام بحث درباره آموزش ضمن خدمت بعضي از اصول ضروري آن را بدين شرح ذكر كرده است:‌

1-آموزش حرفه اي معلم با فارغ التحصيلي او از دانشگاه متوقف نمي شود.

2-           رشد حرفه اي صرفاً با تجربه معلمي حاصل نمي شود.

3-     با اينكه در واقع معلم مسئول هدايت خويش براي رشد و پيشرفت آينده است، نظام آموزشي وظيفه دارد با فراهم كردن فرصتهايي در آموزش ضمن خدمت زمينه پيشرفت او را ايجاد كند.

4-       بودجه طراحي و اجراي آموزش ضمن خدمت بايد جزء هزينه هاي قانوني آموزش و پرورش محسوب شود.

5-      ارزشيابي نتايج برنامه آموزش ضمن خدمت با بررسي  نتايج آموزش و يادگيري    دانش آموزان صورت مي گيرد.

6-      برنامه آموزش ضمن خدمت از برنامه ريزي درسي، تحصيلي و نظارت و راهنمايي آموزشي جدا نيست؛ زيرا هر سه مورد به اصلاح برنامه آموزشي كمك مي كند.

 

برنامه ريزي آموزش ضمن خدمت

اصولاً برنامه ريزي مهمترين عامل موفقيت راهنماي آموزشي در آموزش ضمن خدمت محسوب مي شود. برنامه ريزي براي آموزش ضمن خدمت با هدف نظارت و راهنمايي آموزشي و اصلاح فرايند آموزش مستلزم مراحل ذيل است :‌

1-    پيش بيني و تنظيم بودجه، تهيه تسهيلات و تجهيزات و پيش بيني زمان لازم براي اين آموزشها

2-   پيش بيني روشها و استراتژيها به منظور حداكثر استفاده از منابع تخصيص يافته

3-  تهيه برنامه ها و طرحهاي حساب شده براي استفاده مؤثر معلمان

4-   ارزشيابي نتايج آموزشهاي ضمن خدمت در عملكرد كلاسي معلمان